Cây thật trên tường vẫn cần quang hợp. Một góc phòng nhìn sáng với mắt người có thể vẫn thiếu sáng với cây, nhất là khi ánh sáng chỉ đến vài giờ rồi bị rèm, mái che hoặc nhà đối diện cắt mất. Lý do là lux và lumen đo theo độ nhạy của mắt người; cây dùng ánh sáng theo cách khác, nên đại lượng đúng để đo là PPFD tại bề mặt lá và DLI trong cả ngày — điểm mà Tường Cây SG luôn tách bạch khi đọc ánh sáng cho cây. Quyết định chính khi trả lời tường cây xanh có cần ánh sáng là đo giờ sáng thật của vị trí, rồi chọn cây và đèn theo phần sáng yếu nhất của mảng.
Hướng nắng ban công (green wall plants) quyết định bảng cây
Hướng nắng ban công quyết định bảng cây nhiều hơn màu sơn hay ảnh mẫu. Nắng sáng dịu cho nhiều lựa chọn hơn nắng chiều nóng. Với giếng trời, phần trên thường nhận sáng mạnh hơn phần chân, nên cùng một tường có thể cần hai nhóm cây.
Các loại cây tường cây (green wall plants) phản ứng bằng lá: thiếu sáng thì vươn dài, nhạt màu; quá nắng thì cháy mép và rụng lá non.
Đèn cho cây trong nhà (grow light) cần đúng góc chiếu
Đèn cho cây trong nhà phải chiếu vào tán, không chiếu vào mắt người ngồi. Khoảng cách đèn, góc chiếu và thời lượng bật đều ảnh hưởng form cây. Đặt đèn quá gần tạo vùng nóng; đặt quá xa làm cây vẫn thiếu sáng.
Đèn chiếu sáng cho cây (grow light) nên có lịch bật riêng. Nếu dùng chung công tắc với đèn trang trí, cây sẽ thiếu giờ sáng vào những ngày ít người ở nhà. khung tham khảo ánh sáng nội thất gợi ý tổng thời gian chiếu cho cây lá nội thất thường khoảng 12–14 giờ mỗi ngày khi dùng đèn bổ sung, và phải chừa một khoảng tối trong chu kỳ 24 giờ — bật liên tục cả ngày đêm không bù được phần thiếu sáng. Khung tham khảo của cùng nguồn này cho cây lá nội thất là khoảng 50–150 µmol·m⁻²·s⁻¹ với nhóm ánh sáng thấp và 150–250 với nhóm trung bình; đây là khung giáo dục, không phải thông số thiết kế cho mọi loài.
Cây ưa bóng trong tường cây trong nhà (indoor green wall)
Cây ưa bóng không có nghĩa sống tốt trong phòng tối. Nhóm này chịu ánh sáng gián tiếp, cần độ ẩm ổn định và không thích gió nóng. Với hành lang kín thì hoặc bổ sung đèn quang hợp, hoặc giảm diện tích cây thật xuống đúng mức lượng sáng thật đỡ được. Giữ nguyên diện tích rồi mong cây tự thích nghi là cách chắc chắn nhất để mảng mỏng dần sau vài tháng.
Tường cây trong nhà (indoor green wall) cần tính ánh sáng trước hệ tưới. Nước nhiều hơn không sửa được cây thiếu sáng.
Chiếu sáng grow light giúp cây ít chăm (low maintenance plants)
Chiếu sáng grow light ổn định giúp cây giữ lá đều hơn, giảm thay cây ở vùng tối. Tuy vậy, đèn không cứu được bảng cây chọn sai hoặc giá thể quá bí. Một hệ sáng tốt phải đi cùng nước và thoát nước đúng.
Nhóm cây ít chăm (low maintenance plants) vẫn cần ánh sáng phù hợp. Cây ít chăm ở vị trí sáng dịu có thể thành cây khó chăm trong góc tối.
Bảng đọc ánh sáng cho tường cây
| Giờ sáng thật | Đếm giờ lá nhận sáng, không chỉ nhìn phòng có sáng hay không. |
|---|---|
| Điểm tối nhất | Chọn cây theo vùng yếu nhất, không theo vùng đẹp nhất. |
| Đèn bổ sung | Chiếu đều vào mặt lá, tránh rọi vào mắt người ngồi. |
| Khoảng tối | Cây vẫn cần nhịp sáng-tối, không bật đèn cả ngày lẫn đêm. |
Câu hỏi thường gặp
Bật đèn phòng có đủ cho cây không?
Thường không đủ nếu đèn chỉ để sinh hoạt. Cây cần cường độ, hướng chiếu và thời lượng ổn định hơn.
Thiếu sáng có làm cây chết ngay không?
Không chết ngay. Cây thường nhạt màu, vươn dài, rụng lá và thưa dần trước khi chết.
Có nên làm cây thật ở phòng kín không?
Được, nếu có đèn quang hợp chạy theo lịch riêng, hệ tưới sạch và bảng cây chịu bóng. Nhưng đây là bài toán đèn, không phải bài toán tìm cây chịu bóng hơn — không nhóm cây nào quang hợp được trong bóng tối. Tường trong nhà nằm ngoài ba gói ban công và tính thêm 900.000đ/m² phần đèn.
Điều đã được tính trước
Vấn đề vừa bàn: không biết chỗ mình định làm có đủ sáng cho cây sống không, và sợ bỏ tiền ra rồi cây tàn dần.
Chúng tôi đã chốt sẵn: ba gói decor là gói ban công ngoài trời — chọn đúng phân khúc này vì ban công căn hộ có sáng tự nhiên đủ ổn định để bỏ hẳn bài toán đèn. Danh sách cây trong concept Tropical được điều chỉnh theo điều kiện sáng thật của ban công bạn, gồm cả việc chia vùng trên và dưới.
Nằm ở gói nào: cả ba gói decor. Bạn chọn diện tích và mức bảo dưỡng, không phải chọn cây theo lux.
Chỗ vẫn phải hỏi: nếu bạn muốn làm tường trong nhà chứ không phải ban công thì cần đèn quang hợp, tính riêng 900.000đ/m² theo bảng niêm yết, và tường trong nhà nằm ngoài ba gói ban công.